Intergenerationeel trauma
Niet praten over trauma betekent niet dat het er niet meer is. Als er niet over gesproken wordt is het verdriet vaak nog (onbewust) voelbaar voor de generatie(s) erna. En niet alleen dat. Trauma verandert ook de genen en het gedrag van de volgende generaties.
In onderzoek op muizen werd de geur van kersenbloesem ingebracht in de muizenkooi terwijl ze op het zelfde moment een elektrisch schokje kregen. Zo creëerde de geur in de muizen een angstreactie. Werden de muizen opengesneden en de hersenen geanalyseerd, zagen de onderzoekers dat de delen van de hersenen die te maken hebben met de geurreceptoren vergroot waren. Niet alleen bij de eerste, maar ook bij de tweede generatie. We noemen dat een epigenetische verandering: die zorgt ervoor dat de soort zich in de komende generaties voor dat gevaar kan hoeden. In dat geval zorgde het systeem ervoor dat de volgende generatie muizen extra alert werd voor de geur van kersenbloesem. Dat is positief als het gevaar blijft bestaan, maar als het gevaar wegvalt en de stress blijft, zet dat het systeem alleen maar onder druk.
Zo kan het dus lijken dat ogenschijnlijk niets is waarom je je voelt zoals je je voelt. En toch kan dat er zijn. Misschien dat er altijd één is in het gezin die hiervoor extra gevoelig is en die de trauma’s uit het verleden draagt. En misschien is het niet in deze generatie dan misschien in de volgende. Soms uit deze gevoeligheid zich in symptomen die door de zorg vertaald worden in DSM termen, terwijl het oorspronkelijke trauma ongezien en onbesproken blijft, terwijl daar een deel van de heling zit. Soms proberen we andere woorden te geven aan het trauma om zo te bedekken wat nog niet gezien kan worden.
Het verzwijgen van het trauma kan in mijn ogen meer schade doen dan het trauma zelf. Omdat het verdriet er over (onbewust) toch doorgegeven wordt aan de volgende generatie. Omdat je je emotioneel hebt moeten afsluiten om het niet te voelen, terwijl je kinderen nodig hebben dat je er emotioneel voor ze kunt zijn. Omdat het niet in openheid er over praten maakt dat een kind gemixte signalen of een schuldgevoel krijgt. Omdat nog zoveel redenen meer die het zo complex maken.
En zo kan het zomaar zijn dat als er iets in de openheid komt, hoe heftig het eerst ook is of lijkt, er een last van je afvalt op het moment dat je beseft dat daarmee de wereld om je heen niet in stort en je zelfs iets van gelukkig zijn kunt voelen.